İslamilminfazileti
Görüntülenen Konuyu

EVLİYÂ-İ KİRAM -Kaddesallahu Esrârehüm- HAZERÂTI'NIN "HÂTEMÜ'L-EVLİYÂ" HAKKINDAKİ BEYAN ve İFŞAATLARI (114) Bandırmalı-zâde Hâşim Mustafa el-

HÂTEM-I VELI

Bandırmalı-zâde Hâşim Mustafa el-Üsküdârî -kuddise sırruh-


EVLİYÂ-İ KİRAM
-Kaddesallahu Esrârehüm- HAZERÂTI'NIN
"HÂTEMÜ'L-EVLİYÂ" HAKKINDAKİ
BEYAN ve İFŞAATLARI (114)

Bandırmalı-zâde Hâşim Mustafa el-Üsküdârî -kuddise sırruh-

 

HAYATI ve ESERLERİ

Aslen Bandırmalı olan ve Osmanlı Celvetî şeyhlerinin en meşhurları arasında yer alan Bandırmalı-zâde Hâşim Mustafa el-Üsküdârî -kuddise sırruh- Hazretleri, bir müddet Üsküdar Tavâşî Hasan Ağa Câmii'nde irşadla meşgul olduktan sonra, Celvetî silsilesi meşâyıhından olan babası Nizâmeddîn Efendi'nin vefâtı üzerine post-nişîn olmuş ve Tasavvuf'ta melâmîlik yolunu tutmuştur.

Tasavvufî mâhiyette manzum ve mensur eserler kaleme alan Hazret, pederi ve mürşidi Nizâmeddîn Celvetî -kuddise sırruh- Hazretleri'nin Üsküdar'da bulunan ve daha çok "Bandırmalı Tekkesi" adıyla anılan asitânesinde irşad faaliyetlerini ömrü boyunca aralıksız olarak sürdürdükten sonra, 1783 (H. 1197) senesinde ebedî âleme göçerek buradaki türbeye defnedildi.

İlâhî ilham ve vâridâta mazhar olmuş büyük Celvetî şeyhlerinden biri olarak tanınan Üsküdârî Mustafa Efendi, gönlüne gelen mânevî hâlleri "Vâridât-ı Mensûre", ya da diğer adıyla "Envârü'l-Melâmiyyûn" ismini verdiği eserinde toplamış, Cifr ilmi hakkında "Ankâ-i Mağrib" adında bir risâle yazmış ve "Kadem-i Hatm-i Velâyet" adlı risâlesinde de Hâtemu'l-velâye" mevzusu ile ilgili gizli noktalara parmak basmıştır.

Mensur olarak te'lif ettiği bu üç eseri dışında, ayrıca tasavvufî şiirlerini ihtivâ eden bir de "Dîvân"ı vardır.

 

"HÂTEMÜ'L-EVLİYÂ" HAKKINDAKİ BEYÂN ve İFŞAATLARI

Bandırmalı-zâde Hâşim Mustafa el-Üsküdârî -kuddise sırruh- Hazretleri'nin "Vâridât-ı Mensûre" adlı eserinde "Hâtemü'l-velâye" mevzusuna getirdiği ince te'viller üzerinde daha önce genişçe durulmuştu.

Hazret, "Vâridât-ı Mensûre"de ortaya koyduğu sırları "Kadem-i Hatm-i Velâyet Risâlesi" adlı eserinde yine benzer ifâdelerle ele almış; gönlünde taşıdığı gizli sırların kapısını muhteşem üslûbuyla bir kez daha aralamıştır.

 

Hâtemü'l-Evliyâ'nın "Verâset"inin Keyfiyeti:

Seyyid Hâşim el-Üsküdârî -kuddise sırruh- Hazretleri "Kadem-i Hatm-i Velâyet" adlı risâlesinde Hâtemü'l-evliyâ'nın; Hâtemü'l-enbiyâ'nın ilminin nûruna ve kelâmının sırrına vâris bir velî olarak, Ulûhiyyet denizinde Rubûbiyyet dalgalarının vurması ile mahvolup fânî olmuş bir hâlde zuhûr edeceğini beyan buyurmuştur:

"Enbiyâ-yı 'izâmdan İlâhî vahiy ile zuhûr eden Kitâbullah dörttür, ancak Kur'ân-ı azîm ve Kelâm-ı kadîm Ulûhiyyet mertebesinden zuhûr ettiği için diğer İlâhî kitapları da içine alır. Ve bu ümmet-i merhûmede her nebî kademinde bir velî bahsedilen dört mertebe üzere ilhâm-ı İlâhî ile zuhûr eylemektedir. Ve her bir veliyy-i muhterem, bir nebiyy-i mükerremün kademinde olduğu, ol nebî kademinin ilminin nûruna ve kelâmının sırrına vâris olduğudur.

'Âlimler peygamberlerin vârisleridir.' (Buhârî)

Hadîs-i şerîf'i bu mukaddimeye kesin ve sahîh delildir. Kezâlik, Hatm-i nübüvvet kademinde Hatm-i velâyet rütbesiyle, Hâtemü'l-enbiyâ'nın ilminin nûruna ve kelâmının sırrına vâris olup, Ahmedî 'mîm'in sırrı ve Muhammedî rûh'un mazharı olanların kudsî sözleri dahî dört mertebeyi içine alır ki, beşerî unsur noktası ve melekî tabîatlarının sayfası Ulûhiyyet denizinde coşup, Rubûbiyyet dalgalarının vurmasıyla mahv-u fânî olmuştur." ("Kadem-i Hatm-i Velâyet Risâlesi", Süleymâniye Ktp. Reşid Efendi, nr.: 784, vr. 2b)

 

"Allah'ın Kendileriyle Alay Ettiği" ve "Azgınlıklarında Mühlet Verdiği"
Münâfıkların Hâtemü'l-Evliyâ'ya İftirâya Kalkışmaları:

Üsküdârî Hâşim Baba -kuddise sırruh- Hazretleri asırlar öncesinden bu zamana nazar ederek, "Kadem-i Hatm-i Velâyet Risâlesi"nde inkârcı müşriklerin Hâtemü'r-rusül Aleyhisselâm'a eziyet, iftirâ ve hakârete kalkıştıkları gibi; onun temiz neslinden zuhur edecek olan Hâtemü'l'evliyâ'ya da âhir zamanda, "Allah'ın kendileriyle alay ettiği" ve "Azgınlıklarında mühlet verdiği" bâzı münâfıkların eziyet, iftirâ ve hakârete kalkışacaklarını, fakat Allah-u Teâlâ'nın desteğiyle eninde-sonunda hakkı izhâra muvaffak olacağını haber vermiştir:

"İki cihân Sultânı Cenâb-ı -sallallahu aleyhi ve sellem- 'Levlâke levlâke: Sen olmasaydın, sen olmasaydın…' şehâdeti ve 'Halaka'llâhu Te'âlâ nûrî min nûrihî: Allah-u Te'âlâ benim nûrumu kendi nûrundan yarattı.' müjdesiyle yaratılışlarının tam zuhûrunu bilemeyip, nefislerinin bâtıl kıyasları ve fâsid iddiâları üzere, sihirbaz ve kâhîn ve mecnûn ve istidrâc i'tibârıyle türlü türlü eziyet ve hakâret, kınama ve ayıplamalar yapmaya herkes cesâret etmişler idi, bu zamanda Ehlu'llâh'a yaptıkları gibi. Lâkin Rabbânî destek, Rahmânî kudret zâhir olup:

'Onlar Allah'ın nûrunu ağızlarıyla söndürmek isterler. Halbuki kâfirler istemeseler de Allah nûrunu tamamlayacaktır!' (Sâff:

Mefhûmu üzere her biri bir Ehâdî eserler ve Muhammedî mu'cizeler ile mahcûb ve mağbûn (şaşkın) olup, İlâhî yardım ve ezelî sa'âdete yâr olanlar tasdîk ve karâra gelip kurtuluş buldular ve ezelî kötülük üzere kalanların kimi dünyada berbâd, harâb ve kimi âhirette azâba düçâr oldular.

Şimdi Cenâb-ı -sallallahu teâlâ aleyhi ve sellem- Hazretleri'nin mişkât-ı Hatm-i nübüvvet'lerinden feyiz almış, zâhiren ve bâtınen temiz nesillerinden zuhûr edip, zâhiren ve bâtınen 'ilm-ü 'irfânlarına vâris olup 'Hâtemü'l-evliyâ' olanlara dahî:

'Allah onlarla alay eder, azgınlıklarında kendilerine mühlet verir.' (Bakara: 15)

Kavl-i şerîfi üzere, küfür ve azgınlıkta ileri gitme fitnesine tutulan münâfıklar açıklanan yön üzere, kınama ve ayıplama, eziyet ve hakâret etmeye çaba ve gayret gösterirler."

"Allah'ın verdiği güçle hâli yüce ve O'nun sırrına mazhar oldukların ortaya çıkarmaya bâdî ve bâ'is olurlar ki, kelâm-ı Muhbir-i Sâdık buyurur:

'Belâların en şiddetlisi peygamberlere, sonra velîlere, sonra da onlara en çok benzeyen kimselere gelir.' (Tirmizî)

Bu ma'nâya delâlet ve şehâdet eder." ("Kadem-i Hatm-i Velâyet Risâlesi", Süleymâniye Ktp. Reşid Efendi, nr.: 784, vr. 108b-109a)

 


| Hakikat'te Bu Ay | Diğer Sayılar | Ana Sayfa |